ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

ถาม-ตอบจากงานวิจัยยิ้มเห็นเหงือกการตรวจ

'ภาวะการขึ้นของฟันล่าช้าแบบพาสซีฟ' ที่เหงือกปกคลุมฟันคืออะไร และตรวจสอบอย่างไร

การขึ้นของฟันแบบพาสซีฟล่าช้าคือภาวะที่แม้ฟันขึ้นครบแล้ว เหงือกก็ยังปกคลุมตัวฟันมากกว่าปกติ ทำให้ฟันดูสั้นและเหงือกดูกว้าง ในงานวิจัยผู้ป่วยนอกทันตกรรม 165 คนในเนปาล พบในผู้ป่วย 12.72%

งานวิจัยวัดและยืนยันระยะจากขอบเหงือกถึงเส้นที่เคลือบฟันสิ้นสุด (รอยต่อเคลือบฟันกับเคลือบรากฟัน CEJ) และถึงปลายกระดูกใต้เหงือก ด้วยการตรวจและ CT 3 มิติทางทันตกรรม (CBCT) ค่าต่างกันในแต่ละซี่แม้ในคนเดียวกัน จึงได้ข้อสรุปว่าต้องตัดสินทีละซี่

การ์ดหลักฐาน
5 ฉบับ (งานวิจัยอื่น ๆ 5)
งานวิจัยที่อ้างอิง
5 ฉบับ · ล่าสุดปี 2026
วันที่ตรวจสอบเอกสาร
2026.10.22

หลักฐานของคำถามนี้

การศึกษาแบบตัดขวาง · 165 คน

Altered Passive Eruption among Patients Visiting Dental Outpatient Department in a Tertiary Care Center: A Descriptive Cross-sectional Study

Lamichhane S, Humagain M, Thapa S, et al. · Journal of the Nepal Medical Association 62(273), 2024 · PMID 39356891 · DOI 10.31729/jnma.8400

ความชุกของการขึ้นของฟันแบบพาสซีฟล่าช้าในผู้ป่วยนอกทันตกรรมคือ 12.72% (ช่วงความเชื่อมั่น 95% 7.62~17.78) และ 76.19% ของผู้ป่วยกลุ่มนั้นเป็นเหงือกชนิดหนา

ข้อจำกัดเป็นข้อมูลของคลินิกแห่งเดียวที่รวบรวมด้วยตัวอย่างตามความสะดวก

การศึกษาแบบตัดขวาง (CBCT เนื้อเยื่ออ่อน) · 30 คน

Soft tissue CBCT for diagnosing and planning treatment of altered passive eruption. A cross-sectional study

Gluckman H, Rossi R, Moreira Rodrigues D, et al. · The International Journal of Esthetic Dentistry 21(2):146-162, 2026 · PMID 42145243

ระยะจากขอบเหงือกถึงปลายกระดูกเฉลี่ย 4.2±1.1 มม. ความหนาของเหงือก 1.1±0.3 มม. และ 63.4% เป็นเหงือกหนา (1 มม. ขึ้นไป) ระยะ CEJ-กระดูกและความหนาต่างกันอย่างมีนัยสำคัญแม้ระหว่างฟันซี่เดียวกันทั้งซ้ายและขวา

ข้อจำกัดมีผู้เข้าร่วมน้อยเพียง 30 คน และเป็นงานวิจัยที่แนะนำกระบวนการรักษาของผู้ป่วยหนึ่งคนด้วย

การศึกษาแบบตัดขวาง (CBCT·การวิเคราะห์รอยยิ้มดิจิทัล) · 42 คน (ฟัน 252 ซี่)

Guiding Esthetic Crown Lengthening: A CBCT-Based Modified Classification of Altered Passive Eruption

Janaphan K, Rakmanee T · Dentistry Journal 14(1), 2026 · PMID 41590191 · DOI 10.3390/dj14010067

แบ่งฟันเป็นสี่ชนิดตามระยะ CEJ-กระดูกและความหนาของกระดูกด้านนอก (I 28.97% II 15.48% III 41.27% IV 14.28%) และคาดการณ์ว่าหากเสริมความยาวตัวฟันถึงระดับ CEJ ผู้ป่วย 66.67% จะเห็นเหงือกลดลงเหลือน้อยกว่า 4 มม.

ข้อจำกัดเป็นค่าที่คาดการณ์ด้วยระบบดิจิทัล ไม่ใช่ผลการผ่าตัดจริง

การศึกษาแบบตัดขวาง (CBCT·ภาพถ่าย·การสแกนในช่องปาก) · 86 คน (ฟัน 516 ซี่)

Clinical and radiographic assessment of gummy smile patients with altered passive eruption: a cross-sectional study in a Thai population

Rakmanee T, Phromngam Y, Thipraksa R, Janaphan K · Clinical Oral Investigations 28(10):530, 2024 · PMID 39297997 · DOI 10.1007/s00784-024-05919-5

ผู้ป่วยยิ้มเห็นเหงือก 56.1% ได้รับการวินิจฉัยว่ามีการขึ้นของฟันแบบพาสซีฟล่าช้า และฟันซี่นั้นมีความยาวตัวฟันทางคลินิกสั้นและระยะจาก CEJ ถึงปลายกระดูกก็สั้น

ข้อจำกัดเป็นข้อมูลของสถาบันแห่งหนึ่งในไทย

การศึกษาแบบตัดขวาง (CBCT) · 25 คน

Facial, dental, periodontal, and tomographic characteristics of the etiology of excessive gingival display: a cross-sectional clinical study

Castro LT, Sementille MCC, Ragghianti Zangrando MS, et al. · Journal of Periodontal & Implant Science 54(6):419-431, 2024 · PMID 39058347 · DOI 10.5051/jpis.2302300115

ใน CBCT ที่ถ่ายขณะแยกริมฝีปาก หากระยะขอบเหงือก-CEJ เกิน 2 มม. หรืออัตราส่วนความกว้าง÷ความยาวของฟันหน้าเกิน 87.5% ถือเป็นลักษณะของความผิดปกติของการขึ้นของฟัน

ข้อจำกัดมีผู้เข้าร่วมน้อยเพียง 25 คน

เปรียบเทียบงานวิจัยโดยสรุป

งานวิจัยรูปแบบการวิจัยกลุ่มตัวอย่างผลลัพธ์หลัก
Lamichhane S 2024การศึกษาแบบตัดขวาง165 คนความชุกของการขึ้นของฟันแบบพาสซีฟล่าช้าในผู้ป่วยนอกทันตกรรมคือ 12.72% (ช่วงความเชื่อมั่น 95% 7.62~17.78) และ 76.19% ของผู้ป่วยกลุ่มนั้นเป็นเหงือกชนิดหนา
Gluckman H 2026การศึกษาแบบตัดขวาง (CBCT เนื้อเยื่ออ่อน)30 คนระยะจากขอบเหงือกถึงปลายกระดูกเฉลี่ย 4.2±1.1 มม. ความหนาของเหงือก 1.1±0.3 มม. และ 63.4% เป็นเหงือกหนา (1 มม. ขึ้นไป) ระยะ CEJ-กระดูกและความหนาต่างกันอย่างมีนัยสำคัญแม้ระหว่างฟันซี่เดียวกันทั้งซ้ายและขวา
Janaphan K 2026การศึกษาแบบตัดขวาง (CBCT·การวิเคราะห์รอยยิ้มดิจิทัล)42 คน (ฟัน 252 ซี่)แบ่งฟันเป็นสี่ชนิดตามระยะ CEJ-กระดูกและความหนาของกระดูกด้านนอก (I 28.97% II 15.48% III 41.27% IV 14.28%) และคาดการณ์ว่าหากเสริมความยาวตัวฟันถึงระดับ CEJ ผู้ป่วย 66.67% จะเห็นเหงือกลดลงเหลือน้อยกว่า 4 มม.
Rakmanee T 2024การศึกษาแบบตัดขวาง (CBCT·ภาพถ่าย·การสแกนในช่องปาก)86 คน (ฟัน 516 ซี่)ผู้ป่วยยิ้มเห็นเหงือก 56.1% ได้รับการวินิจฉัยว่ามีการขึ้นของฟันแบบพาสซีฟล่าช้า และฟันซี่นั้นมีความยาวตัวฟันทางคลินิกสั้นและระยะจาก CEJ ถึงปลายกระดูกก็สั้น
Castro LT 2024การศึกษาแบบตัดขวาง (CBCT)25 คนใน CBCT ที่ถ่ายขณะแยกริมฝีปาก หากระยะขอบเหงือก-CEJ เกิน 2 มม. หรืออัตราส่วนความกว้าง÷ความยาวของฟันหน้าเกิน 87.5% ถือเป็นลักษณะของความผิดปกติของการขึ้นของฟัน

ดูข้อมูลเพิ่มเติม

รู้ได้อย่างไรว่าฟันดูสั้นเพราะเหงือก

งานวิจัยบราซิล (การ์ด 05) ดูระยะจากขอบเหงือกถึง CEJ ร่วมกับอัตราส่วนความกว้าง÷ความยาวของฟันหน้า หากเหงือกปกคลุมฟัน ฟันที่มองเห็นจะสั้นลง ความยาวจึงออกมาสั้นเมื่อเทียบกับความกว้าง

ตำแหน่งของ CEJ และกระดูกที่ซ่อนอยู่ใต้เหงือกดูจากภาพถ่ายอย่างเดียวไม่ได้ งานวิจัยจึงใช้การตรวจที่วัดความลึกของเหงือกหรือ CBCT ร่วมด้วย (การ์ด 02~05)

ทำไมต้องตรวจยืนยันตำแหน่งกระดูกด้วย

เพราะระยะจากขอบเหงือกถึงปลายกระดูกที่เพียงพอหรือไม่ เป็นตัวกำหนดว่าจะจัดการเฉพาะเหงือกหรือแต่งกระดูกด้วย งานวิจัยการจัดประเภทในไทย (การ์ด 03) แบ่งชนิดโดยใช้ระยะ CEJ-กระดูกร่วมกับความหนาของกระดูกด้านนอก

ในงานวิจัย CBCT เนื้อเยื่ออ่อน (การ์ด 02) ผู้ชายมีสัดส่วนกระดูกบางสูงกว่าผู้หญิง (66.7% เทียบกับ 49.2%)

พบบ่อยกว่าในคนที่เหงือกหนาหรือไม่

ในงานวิจัยเนปาล (การ์ด 01) 76.19% ของผู้ป่วยการขึ้นของฟันแบบพาสซีฟล่าช้าเป็นเหงือกชนิดหนา และในงานวิจัย CBCT เนื้อเยื่ออ่อน (การ์ด 02) 63.4% ก็เป็นเหงือกหนา

งานวิจัยทั้งสองฉบับเป็นการศึกษาแบบตัดขวาง จึงสรุปไม่ได้ว่าเกิดเพราะเหงือกหนา

กรณีเหล่านี้จะตรวจสอบไปพร้อมกัน

  • หากเหงือกบวม มีเลือดออก และปกคลุมฟัน อาจเป็นเหงือกอักเสบหรือเหงือกโต จึงตรวจยืนยันว่าต้องรักษาเหงือกก่อนหรือไม่
  • หากอยู่ในช่วงอายุที่ฟันยังขึ้นไม่ครบ ตำแหน่งเหงือกอาจเปลี่ยนต่อไปได้ จึงตรวจยืนยันร่วมกันตอนตรวจ

คำถามที่พบบ่อย

เอกสารอ้างอิง

  1. Lamichhane S, Humagain M, Thapa S, et al.. Altered Passive Eruption among Patients Visiting Dental Outpatient Department in a Tertiary Care Center: A Descriptive Cross-sectional Study. JNMA J Nepal Med Assoc. 2024;62(273). PMID 39356891 · DOI 10.31729/jnma.8400
  2. Gluckman H, Rossi R, Moreira Rodrigues D, et al.. Soft tissue CBCT for diagnosing and planning treatment of altered passive eruption. A cross-sectional study. Int J Esthet Dent. 2026;21(2):146-162. PMID 42145243
  3. Janaphan K, Rakmanee T. Guiding Esthetic Crown Lengthening: A CBCT-Based Modified Classification of Altered Passive Eruption. Dent J (Basel). 2026;14(1). PMID 41590191 · DOI 10.3390/dj14010067
  4. Rakmanee T, Phromngam Y, Thipraksa R, Janaphan K. Clinical and radiographic assessment of gummy smile patients with altered passive eruption: a cross-sectional study in a Thai population. Clin Oral Investig. 2024;28(10):530. PMID 39297997 · DOI 10.1007/s00784-024-05919-5
  5. Castro LT, Sementille MCC, Ragghianti Zangrando MS, et al.. Facial, dental, periodontal, and tomographic characteristics of the etiology of excessive gingival display: a cross-sectional clinical study. J Periodontal Implant Sci. 2024;54(6):419-431. PMID 39058347 · DOI 10.5051/jpis.2302300115

คำแนะนำการรักษาของ New York Yonsei Dental Clinic

New York Yonsei Dental Clinic รักษายิ้มเห็นเหงือกอยู่หน้าทางออก 3 สถานีกังนัม และดูแลทั้งการจัดตำแหน่งริมฝีปาก (Lip repositioning) และการปรับรูปเหงือก

คำแนะนำการรักษายิ้มเห็นเหงือก

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลสุขภาพที่สรุปจากงานวิจัยทางวิชาการทั้งในและต่างประเทศ และไม่รับประกันผลของการรักษาใด ๆ ตัวเลขที่อ้างอิงเป็นผลของงานวิจัยนั้น ไม่ใช่ผลการรักษาของ New York Yonsei Dental Clinic ผลการรักษาและวิธีการรักษาที่เหมาะสมแตกต่างกันในแต่ละบุคคล โปรดตัดสินใจหลังได้รับการวินิจฉัยและการปรึกษาที่ถูกต้อง

WhatsApp
ปรึกษาด่วน